NA DE TRAINING – DIDI
Een gesprek over haar ervaringen met de verschillende beslisgereedschappen van Stichting Grondwerk.
Wie: Didi
Tekst: Sylvia
Plek: Zuiderdiep, Groningen
Georganiseerd: World Café 2, Open Space 1
Plannen voor: nog een World Café
Betrokkenheid via; POP en Open Space training
Menukeuze: Koffie en bananencake
Enthousiast over: hoe gelijkwaardigheid ingebakken zit in de vorm van Open Space
We hebben kennelijk te vroeg afgesproken, de uitverkoren koffietent is nog niet open. We gaan naar een andere even verderop aan het Zuiderdiep. Daar zitten we achterin, in de hoek bij het raam met uitzicht op de deuren van de Synagoge in de Folkingestraat. We zitten ook onder een geluidsbox, dus testen we de opname. De telefoon neemt vooral onze stemmen op, dus we beginnen met ons gesprek.
VROEG BETROKKENGERAAKT
Via een kennis ben ik heel vroeg betrokken geraakt bij een collectief dat zich zorgen maakte om wat er gebeurde in Palestina. Dat was al in de maanden na 7 oktober. Ik denk dat we in de vier à vijf maanden daarna om tafel kwamen. Diezelfde kennis van mij, die kende ook Jantine van Stichting Grondwerk. Er was heel veel polarisatie rond dat thema. Het idee was om mensen uit te nodigen om het gesprek weer met elkaar aan te gaan. Omdat Jantine betrokken was, konden we gebruik maken van haar expertise. Toen hebben we twee World Cafés georganiseerd.
Dat eerste World Café heeft Jantine begeleid. Het tweede deed ik samen met iemand anders uit ons collectief. Ook omdat Jantine gelijk zei: ‘Ja, dat kun je’. Dat geeft natuurlijk heel veel vertrouwen.
Ik was in het eerste World Café al heel erg onder de indruk van wat zo’n werkvorm doet. In het tweede World Café, was dat ook weer zo. Het is een fijne manier om met elkaar in gesprek te gaan en het is een fijne manier om verschil en onenigheid begeleid uit de lucht te kunnen krijgen. Tenminste, dat is de ervaring die ik ermee heb.
Het conflict met Palestina is van aard veranderd, is eigenlijk steeds ernstiger geworden. Wat er in Gaza gebeurde kwam ook steeds meer naar buiten. Toen hebben we onze focus verlegd en geprobeerd om de activistengemeenschap in Groningen samen te krijgen. Jantine begeleidde die bijeenkomst, dat was een Open Space.
OPEN SPACE IS ECHT PITTIGER
De dag van die Open Space zelf was gewoon heel bijzonder. Een Open Space is echt pittiger dan een World Café, echt een stuk zwaarder. Maar dat was ook nodig, er zat zoveel spanning op de lijn. [lees ook het verslag daarover red.] De voorbereidingen voor die Open Space, de gesprekken die daarvoor eerst gevoerd worden al voordat je met elkaar in Open Space aan de slag gaat, dat helpt ontzettend.
Ik vind het een heel toffe werkvorm, omdat gelijkwaardigheid zo ingebakken zit in hoe je met elkaar in gesprek gaat. Niet gelijkwaardigheid in de zin van het heel erg zoeken om iedereen aan het woord te laten, maar wel gelijkwaardigheid in dat iedereen de ruimte krijgt om zijn rol te pakken en om een bijdrage te leveren. Dat vind ik erg krachtig aan de werkvorm.
WAT HET GELIJKWAARDIG MAAKT
Het zit in het samen de agenda maken. Daar zit een hele hoop in wat het gelijkwaardig maakt. Dat iedereen een onderwerp kan aandragen en dat er ook ruimte is om alles te bespreken wat besproken moet worden. Als je normaal met een groep dingen moet doen, ga je altijd eerst kiezen, dan hebben een paar de grootste bek, en dan sneeuwen er al gelijk dingen onder die andere mensen belangrijk vinden, mensen die wat minder hun mannetje staan. Dat gebeurt in Open Space niet, dus dat is an sich al een uitgangspunt wat helpt.
Daarna expliciet ook de uitnodiging om gelijkwaardig met elkaar om te gaan. Ook dat helpt. De regels helpen. De openheid in verslaglegging ook. Alles wordt gedeeld, iedereen krijgt toegang tot alles. Het zijn gezamenlijke uitkomsten, dat soort dingen helpen ontzettend.
Na de training
Na die ervaring in Open Space gaf Stichting Grondwerk er een training in. Ik deed mee omdat het iets is wat me ontzettend uitdaagt. Ik merk dat ik het heel nodig vind ook. Dat we wat meer met elkaar op dit soort manieren in gesprek gaan, wat meer naar elkaar gaan luisteren. Zeker in een wereld die steeds gepolariseerde raakt, waarin de waarheid steeds verder geprivatiseerd wordt bijna. Dat het toch fijn is dat je manieren hebt die je dwingen om naar elkaar te luisteren. Die dwingen om elkaars standpunt te zien, en om samen een stap vooruit te doen, ook als je het niet met die persoon eens bent. Ik zie de waarde heel erg.
Ik ben actief in het bestuur van het Humanistisch Verbond Groningen. Daar zie ik ook heel sterk dat als je alles volgens de oude patronen laat verlopen, dan sneeuwt al het nieuwe, alle nieuwe energie onder, door een paar mensen die het voor het zeggen hebben, mensen waar altijd naar geluisterd is, die gewoon een grote bek hebben en vooraan staan. Als je dan dit soort werkvormen toepast, merk je dat er heel andere onderwerpen belangrijk zijn. Dan merk je dat een groep veel positiever is dan dat eindeloze kritische geluid deed vermoeden. Maar ook dat er ideeën omhoogkomen die anders niet omhoog waren gekomen. En daar word je gewoon beter van als vereniging, als groep. Ik denk dat dat in heel veel contexten geldt.
ABSOLUTE GELIJKWAARDIGHEID VAN BEGIN TOT EIND
In de Open Space die ik zelf organiseerde heb ik onvoldoende duidelijk gemaakt dat het echt een andere manier van samenwerken is. In de voorbereiding moet je goed duidelijk maken; dit is de vorm waar we voor kiezen en dat betekent dat niet de meningen naar voren komen die altijd naar voren kwamen. Het betekent ook dat je geen antwoorden herformuleert of dat je bepaalde sessies niet terugkoppelt aan de deelnemers. Het is geen onderhandeling, we sturen gewoon alles op. Als facilitator zie je erop toe dat het in absolute gelijkwaardigheid gebeurt vanaf begin tot eind.
Je doet dit vaak op een onderwerp waar je zelf iets van vindt. En dat vond ik zelf ook moeilijk hoor, in die aandacht naar de Open Space om goed te scheiden: wat is nou mijn mening en wat is wat is waarom ik het proces aan het bewaken ben. Ik ben wel tevreden met hoe ik dat heb gedaan. Ik weet niet wat er precies uit de Open Space is gekomen die ik organiseerde. Dus ik heb me echt goed afzijdig gehouden. Ik was het ook privé helemaal niet eens met de hoofdvraag, maar ja, prima. Het was niet mijn hoofdvraag, maar die van de voorbereidingsgroep. Als je al een idee hebt over de uitkomsten van een Open Space, dan moet je geen Open Space organiseren.
Ik zou heel graag vaker Open Spaces begeleiden, want ik vond het heel gaaf om te doen. Ik vind het echt een heel goede werkvorm waar we denk ik meer mee kunnen, zeker in onze huidige tijd.
NA AFLOOP
Na afloop vraag ik Didi of we mogen proberen om nog een paar filmpjes op te nemen. Die filmpjes kunnen ons helpen om duidelijk te maken wat Stichting Grondwerk doet en wie erbij betrokken zijn. Dat mag. De box die boven ons hangt en waar nog steeds muziek uitkomt zijn we vergeten. In de opname is vooral de muziek duidelijk hoorbaar.
